Laden Evenementen

Data:  Woensdagavond 10 april, 24 april, 8 mei, 22 mei en 12 juni.

Machtsuitoefening door overheden moet altijd een deugdelijke basis hebben in de wet (legaliteitsbeginsel). Tegelijk moet die ook beperkt worden door diezelfde wet (limited government). Dit zijn wellicht de belangrijke bouwstenen van de rechtsstaat. De legitimering en limitering van macht door recht noemen we constitutionalisme.

Tussen beide aspecten van het constitutionalisme bestaat echter een geweldige interne spanning: het recht lijkt weerloos tegenover de macht, maar rechteloze macht lijkt onhoudbaar. Verder dreigt constitutionalisme voortdurend te worden ondergraven door allerlei externe factoren, zoals corruptie, belangengroepen, de verzorgingsstaat en vooral ook de democratie zelf.

Constitutionalisme is een klassiek Westers ideaal dat in de moderne tijd nieuwe invullingen heeft gekregen. In deze cursus zullen we op zoek gaan naar de betekenis, ontwikkeling en relevantie van het constitutionalisme aan de hand van enkele belangrijke teksten.

Doelstelling van de cursus is het leren kennen van fundamentele inzichten uit de Westerse constitutionele traditie, deze in samenhang te begrijpen, ze kunnen beargumenteren en kritisch benaderen, en ze kunnen gebruiken voor het doordenken van actuele politieke en maatschappelijke vraagstukken. 

Deze cursus is in het bijzonder interessant voor studenten rechten, sociale wetenschappen, geschiedenis en journalistiek, voor academisch geschoolden in de (semi)publieke sector, en voor anderen die willen begrijpen waarom het huidige ideaal van de ‘democratische rechtsstaat’ zo omstreden en moeilijk in stand te houden is.

Module 1
Constitutionalisme: een overzicht

Leesmateriaal: Wil Waluchow (2001), ‘Constitutionalism’, Stanford Encyclopedia of Philosophy

Module 2
Klassiek constitutionalisme

Leesmateriaal: Aristoteles, Politika (boek III-IV)

Module 3
Parlementair democratisch constitutionalisme
Leesmateriaal: J.S. Mill, Considerations on Representative Government (hoofdstuk I-VII)


Module 4

Naar wereldwijd constitutionalisme?
Leesmateriaal: Immanuel Kant (1795), Zum Ewigen Frieden: Ein Philosophischer Entwurf.
Te lezen in het Engels: Perpetual Peace: A Philosophical Essay

Module 5 (!)
Constitutionalisme versus democratie
Leesmateriaal: Alexis de Tocqueville (1835), De la Démocratie en Amérique, deel I, hoofdstuk 13-16 (over meerderheidstirannie) en deel II, boek 4, hoofdstuk 6 (over zacht despotisme).
Te lezen in het Engels: Democracy in America

Module 1
Constitutionalisme: een overzicht

Leesmateriaal: Wil Waluchow (2001), ‘Constitutionalism’, Stanford Encyclopedia of Philosophy

Module 2
Klassiek constitutionalisme

Leesmateriaal: Aristoteles, Politika (boek III-IV)

Module 3
Parlementair democratisch constitutionalisme
Leesmateriaal: J.S. Mill, Considerations on Representative Government (hoofdstuk I-VII)

Module 4
Naar wereldwijd constitutionalisme?

Leesmateriaal: Immanuel Kant (1795), Zum Ewigen Frieden: Ein Philosophischer Entwurf.
Te lezen in het Engels: Perpetual Peace: A Philosophical Essay

Module 5 (!)
Constitutionalisme versus democratie
Leesmateriaal: Alexis de Tocqueville (1835), De la Démocratie en Amérique, deel I, hoofdstuk 13-16 (over meerderheidstirannie) en deel II, boek 4, hoofdstuk 6 (over zacht despotisme).
Te lezen in het Engels: Democracy in America

Inschrijfformulier

    Cursussen worden gegeven in het Nederlands of het Engels, afhankelijk van de aanmeldingen.
    Voor studenten die de volledige cursusprijs niet kunnen betalen stelt AILAS op aanvraag een beurs ter waarde van maximaal 30% ter beschikking. Voor universitair docenten en VWO docenten die de volledige cursusprijs niet kunnen betalen stelt AILAS op aanvraag een beurs ter waarde van maximaal 20% ter beschikking.